Dịch vụ công chứng di chúc – Điều kiện để di chúc có giá trị pháp lý

Lập di chúc là cách phổ biến để một người thể hiện ý chí định đoạt tài sản của mình sau khi qua đời. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít di chúc bị Tòa án tuyên vô hiệu do không đáp ứng đủ điều kiện pháp luật, dẫn đến tranh chấp kéo dài giữa những người thừa kế. Một trong những giải pháp an toàn nhất hiện nay là sử dụng dịch vụ công chứng di chúc để đảm bảo giá trị pháp lý và hạn chế tối đa rủi ro.

Vậy công chứng di chúc có bắt buộc không? Điều kiện để di chúc có giá trị pháp lý là gì? Khi nào nên lựa chọn công chứng di chúc? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

1. Di chúc là gì? Các hình thức di chúc theo pháp luật hiện hành

Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

Pháp luật hiện hành công nhận các hình thức di chúc:

• Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực;
• Di chúc bằng văn bản có công chứng;
• Di chúc bằng văn bản có chứng thực;
• Di chúc miệng (chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt).

Trong đó, di chúc được công chứng là hình thức có độ an toàn pháp lý cao nhất.

2. Công chứng di chúc là gì?

Công chứng di chúc là việc Công chứng viên chứng nhận tính hợp pháp của di chúc theo yêu cầu của người lập di chúc, thông qua đó xác nhận:

• Người lập di chúc có đầy đủ năng lực hành vi;
• Nội dung di chúc không trái pháp luật, đạo đức xã hội;
• Hình thức di chúc đúng quy định.

Di chúc sau khi được công chứng sẽ có giá trị chứng cứ cao, rất khó bị tranh chấp hoặc phủ nhận.

3. Điều kiện để di chúc có giá trị pháp lý

3.1. Người lập di chúc có năng lực hành vi dân sự

Người lập di chúc phải:

• Minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc;
• Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
• Đủ tuổi theo quy định (từ đủ 18 tuổi; người từ 15–18 tuổi phải có điều kiện kèm theo).

Công chứng viên sẽ trực tiếp kiểm tra, đánh giá yếu tố này khi công chứng.

3.2. Nội dung di chúc hợp pháp

Di chúc chỉ có giá trị khi:

• Không vi phạm điều cấm của luật;
• Không trái đạo đức xã hội;
• Không tước bỏ quyền hưởng di sản bắt buộc của người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc (như con chưa thành niên, cha mẹ già yếu…).

Nhiều di chúc bị vô hiệu do chia tài sản không đúng quyền định đoạt.

3.3. Hình thức di chúc đúng quy định

Di chúc phải:

• Được lập bằng văn bản rõ ràng;
• Có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc;
• Trường hợp công chứng: có chữ ký và xác nhận của Công chứng viên.

Di chúc viết tay, đánh máy nhưng không đúng hình thức rất dễ bị vô hiệu.

4. Vì sao nên sử dụng dịch vụ công chứng di chúc?

4.1. Đảm bảo di chúc có giá trị pháp lý cao

Di chúc được công chứng:

• Gần như không thể phủ nhận về hình thức;
• Hạn chế tối đa khả năng bị tuyên vô hiệu;
• Được Tòa án ưu tiên xem xét khi có tranh chấp.

Đây là lợi ích lớn nhất của dịch vụ công chứng di chúc

4.2. Phòng ngừa tranh chấp thừa kế

Tranh chấp thừa kế thường phát sinh do:

• Nghi ngờ tính minh mẫn của người lập di chúc;
• Nghi ngờ chữ ký, nội dung di chúc;
• Cho rằng di chúc bị ép buộc.

Công chứng giúp loại bỏ gần như toàn bộ các nghi ngờ này.

4.3. Được tư vấn đầy đủ trước khi lập di chúc

Khi sử dụng dịch vụ công chứng di chúc, người lập di chúc sẽ được:

• Giải thích quyền định đoạt tài sản;
• Tư vấn về người thừa kế bắt buộc;
• Hướng dẫn cách chia tài sản hợp lý, đúng luật.

Điều này giúp tránh những sai sót pháp lý nghiêm trọng.

5. Hồ sơ cần chuẩn bị khi công chứng di chúc

Thông thường, người lập di chúc cần chuẩn bị:

• Giấy tờ tùy thân (CCCD/hộ chiếu);
• Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản;
• Thông tin người thừa kế;
• Dự thảo nội dung di chúc (nếu có).

Trong nhiều trường hợp, nội dung di chúc sẽ được soạn thảo trực tiếp tại Văn phòng công chứng.

6. Những trường hợp di chúc vẫn có thể bị vô hiệu dù đã công chứng

Dù được công chứng, di chúc vẫn có thể bị vô hiệu nếu:

• Nội dung vi phạm điều cấm của luật;
• Người lập di chúc không có quyền đối với tài sản;
• Bị giả mạo giấy tờ;
• Có căn cứ chứng minh việc công chứng trái quy định.

Do đó, việc tư vấn pháp lý trước khi công chứng là rất quan trọng.

7. Vai trò của Luật sư khi công chứng di chúc

Luật sư hỗ trợ:

• Tư vấn phương án lập di chúc phù hợp;
• Kiểm tra tính pháp lý của tài sản;
• Đảm bảo quyền lợi cho người lập di chúc và người thừa kế;
• Hạn chế rủi ro tranh chấp về sau.

Trong các trường hợp tài sản lớn, nhiều người thừa kế, việc có Luật sư đồng hành là cần thiết.

Xem thêm: LUẬT SƯ TƯ VẤN THỪA KẾ DI SẢN TẠI HÓC MÔN – DỊCH VỤ PHÁP LÝ

8. Một số tình huống thực tế thường gặp

• Di chúc để lại nhà đất nhưng chưa sang tên;
• Di chúc cho con riêng, con chung;
• Di chúc định đoạt tài sản đang cho thuê;
• Di chúc chia tài sản không đều.

Những tình huống này cần công chứng và tư vấn kỹ lưỡng.

Dịch vụ công chứng di chúc là giải pháp an toàn và hiệu quả giúp bảo vệ ý chí của người lập di chúc, đảm bảo di chúc có giá trị pháp lý và hạn chế tối đa tranh chấp thừa kế. Việc chuẩn bị đúng hồ sơ, đúng hình thức và được tư vấn chuyên môn sẽ giúp di chúc phát huy trọn vẹn giá trị pháp lý khi cần thiết.

Hotline: 0909 86 00 86

 Email: vplsxuannam.law@gmail.com

 Địa chỉ: 43/3 Nguyễn Ảnh Thủ, Xã Bà Điểm, Thành phố Hồ Chí Minh